economist

آثار وابنیه متعدد ،متکثر ومتنوع معماری ایرانی –اسلامی در این مرز وبوم ،موید تبحر ،هوش و توانمندی برجسته ومنحصر به فرد معمارانی است

که با درآمیختن فن ساختمان سازی والهام گرفتن از ارزش ها ومفاهیم ایرانی –اسلامی به خلق آثار وابنیه ای مبادرت ورزیده اند که برخی از آنها بعد از گذشت قرن ها ،همچنان شکوه وعظمت خاص خود را حفظ کرده اند.

چند سالی است که معماری کلاسیک نه تنها مورد پسند بساز وبفروش ها بلکه خیل عظیمی از مردم مناطق مرفه نشین وبه طبع سایر شهرستان های که ساوه وزرندیه هم از آن مستثنی نیستند نیز قرار گرفته است.

این نوع از معماری که به تقلید از عناصر معماری رومی ویونانی می پردازد ،معماری پرزرق وبرقی است که پر از تزئینات است .وبا پدید آمدن معماری مدرن در غرب که شعار آن "تزئینات جنایت است" می باشد.رو به افول نهاد واز معماری درجه یک بسیاری از کشورهای غربی کنار گذاشته شد،چرا که در عصر مدرن نیاز به یک معماری مدرن برای انسانهای امروزین حس می شد.

اما معماری صلب وسنگین که متعلق به بیش از دو هزار سال پیش بود ،نمی توانست نیازهای وی را پاسخگو باشد .از همین رو سرد مداران معماری مدرن در غرب همچون لوکور بوزیه ،آدلف لوس ،میس ون در روهه ،فیلیپ جاشون ،پیتر بهر نز ،آگوست پره ،لویی سالیون  ووالتر گروپیوس به معماری روی آوردند که فرزند زمانه خویش باشند وبا تکنولوژی روز جهان وبا علم نوین همسو وهم جهت باشد.

اگر این نوع از معماری که نگارنده آن را با عنوان کپیتالیسم (به خاطر کپی کردن از یک سری ساختمان های رومی ویونانی ) یاد می کند.  را بخواهیم با سایر سبک های مطرح معماری جهان مقایسه کنیم ،درخواهیم یافت که از غافله تمدن بسیار عقب مانده ایم .این که ما در 2500سال پیش اروپا در جا بزنیم جای افتخاری ندارد .

اگر بنا به تقلید از گذشته باشد ،معماری پارسی که ماحصل آن تخت جمشید وکاخ شوش وکاخ پاسارگاد است ، برآن حق تقدم دارد اگر بناست که از معماری 2000 سال پیش روم باستان تقلید کنیم چه بهتر که از معماری اشکانیان وساسانیان دربناهایی چون طاق کسری (ایوان مدائن )کاخ فیروز آباد وکاخ سروستان بهره ببریم ؛ اما عصر ،عصر تقلید نیست ، عصر حرکت رو به جلوست ،عصر خلاقیت است .

عصر نوآوری وتجدد وپیشرفت است .اگر بخواهیم همواره در همان دوهزار سال پیش زندگی کنیم که پیشرفتی صورت نمی گیرد.

بناهای آن دوران متعلق به مردمان آن دوران است ،همان گونه که مردمان قرن بیست ویکم همچون گذشتگان زندگی نمی کنند؛ بنابر این نمی توان در معماری ، بناهای گذشتگان را تکرار کرد.

متاسفانه در دو دهه اخیر در شهر ها این گونه معماری ها رایج گشت تحت عنوان معماری رومی وار .این نوع معماری که جذابیت ظاهری بالایی داشت ،مناسب افرادی است که قصد ابراز تفاخر ونو کیسگی خود را دارند.

از این رو به مذاق تعدادی بساز وبفروش خوش آمد وکار فرمایان تازه به دوران رسیده ای نیز یافتند .در این بین استفاده از تکنیک های معماری همچون برجستگی ها ونیز نور پردازی های شبانه سبب شد که عامه مردم نیز این نوع معماری را در غیاب معماری وزین بپسندند. درصورتی که اگر معماری ایرانی به خوبی به آنها معرفی شود، شاید این چنین معماری نئو کلاسیک نتواند یکه تازی کند.

اگر در وهله اول کار فرمایان ودر درجه دوم معماران وهمکاران معماری خوب را به کاربران معرفی کنند ، مردم نیز بهتر تصمیم خواهند گرفت .

کار فرمایان با سرمایه ای که دارند ومعماران با تخصصی که دارند می توانند این مهم را به سرانجام برسانند در غیر اینصورت مردم کماکان کمال معماری را در چیزهای خواهند دید که درست نیست اگر عامه مردم بدانند که این نوع معماری از کجا آمده است ،شاید از آن اینگونه استقبال نکنند .

خوشبختانه  حدود سه سالی است که در تهران استفاده از نمای رومی ممنوع اعلام شده است .وبه ساختمان هایی که با این نما انجام شوند مجوزهای لازم داده نمی شود .امید است در شهرهای ساوه وزرندیه نیز این قانون اجرایی شود.

متاسفانه بسیاری از فعالان حوزه شهرسازی و ساختمان سازی با مفاهیم وشاخصه های معماری ایرانی –اسلامی نا آشنا هستند وآگاهی وشناخت عمیقی از این امر وجود ندارد.

معماری تعریفی دارد وآن اینکه باید در ساختن ها، معمار ارزشی به معماری بیفزاید وگرنه کپی کردن از یک بنا چندان مورد اتفاق بزرگان معماری هیچ عصری نبوده است ، به خصوص در سبک مدرن که به شدت مخالف تقلید از گذشته است .

معماری ای که در دهه های اخیر در بخش اعظم تهران ،از اقدسیه تا کهریزک شکل تهران را عوض کرده نوعی کپی کاری است . که کپی را ارزش می داند .این روند سبب شد که تهران ، پایتخت ایران صاحب تمدن چهره شهری چون رم پایتخت ایتالیارا به خود بگیرد .

شاید اگر درخود رم هم قدم بزنیم این حجم از معماری کلاسیک را نتوانیم ببینیم که در شهر تهران وشهرستانها شاهد آن هستیم.

اگر آدلف لوس ودیگر بزرگان معماری مدرن جهان در قید حیات بودند وبه چشم خود معماری فعلی ایران را می دیدند چه می کردند؟

معماری امروز ایران معماری ای صرفا تزئینی ونمایی است که به ظواهر اشیا دل بسته است وخالی از محتوای مطلوب است .

متاسفانه نماهایی که امروز شاهد هستیم پرشده از تزئینات پوچ وبیهوده که معرف آن شهر است در نماهای رومی جایی از بدنه نمای ساختمان را خالی از تزئین نمی بینیم وافسوس برای پیشینه هفت هزار ساله تمدن   ومعماری ایران می خوریم .

کشوری که خود صاحب پیشرفت های بزرگی در معماری جهان بوده است ،فرزندان آن اجنبی را بر او متقدم کرده اند ،بیایید باری دیگر با افتخار به معماری اصیل ایرانی ،بناهایمان را با فرهنگ ومعماری بومی ایران – اسلامی بسازیم

مهندس محمد احسان کارشناس ارشد مهندسی شهرسازی وبرنامه ریزی شهری

و پژوهشگر برترمدیریت شهری  استان تهران،استاد دانشگاه ومسئول سابق شهرسازی شهرستان بهارستان

به سمت بالا

economist
Template Design:Dima Group
Tool tip