economist

یادداشت مهندس محمد احسان ؛کارشناس ارشد مهندسی شهرسازی وبرنامه ریزی شهری: بافت فرسوده شهری و روستایی چالشی مهم و پرمخاطره درمدیریت فنی و مهندسی و برنامه ریزی عمرانی است ولی اقدامات اثرگذار در این حوزه کند است و مقوله ساخت و ساز ایمن همواره به عنوان یک دغدغه مطرح بوده است.

 

 رشد شهرنشینی و توسعه شهرها در دهه های اخیر از برنامه موثر و همه جانبه نگر در مقوله شهرسازی تبعیت نمی کند و در کنار نواقصی که بافت نوین شهری به یدک می کشد، مساله بافت فرسوده و تعیین تکلیف ابنیه و سازه های غیرمستحکم موضوعی چالش زا در کالبد شهرها است و مناطق روستایی نیز به مراتب وضعیت حادتری در این خصوص دارند.
این در شرایطی است که دربسیاری موارد طرح های تفضیلی شهرها نیز مسائل جدی و سئوال های بی پاسخی را در نوع و نحوه انسجام فضاها و تاسیسات شهرها و عملکرد مناسب آن ها دارد و نارسایی در حوزه زیرساختی اغلب شهرها از موضوعاتی است که در صورت بروز حوادث احتمالی بحران آفرین می شود.
این در شرایطی است که یکی از اولویت های مهم کشور در حوزه پدافند غیرعامل، ایمن سازی داشته ها و سرمایه های مهم از جمله سازه ها و تاسیسات شهری تعریف شده و ضرورت بازنگری در این بخش باید از سوی تصمیم سازان جدی گرفته شود.
هم اکنون بسیاری از شهرهای کشور با مساله ای به نام بافت های فرسوده مواجهند، این بافت ها در هسته مرکزی و کالبد قدیم شهری قرار دارند که به مرور زمان دچار فرسودگی و نا کارآمدی شده و یا در دوران معاصر بدون رعایت ضوابط و مقررات معماری و شهرسازی شکل گرفته و از این رو با مسائل فراوانی روبه رو شده و این مشکلات را به کل شهر نیز تسری می دهند.
بافت های فرسوده به سه دسته شامل بافت های با حمایت میراث فرهنگی، بافت های شهری(فاقد حمایت میراث فرهنگی) وبافت های حاشیه ای (سکونتگاه های غیررسمی) تقسیم بندی می شوند و دارای ویژگی هایی نظیر ناپایداری و نفوذناپذیری هستند.
به نظر می رسد در بافت های فرسوده با توجه به وسعت دامنه و شدت مسائل گریبان گیر آنها، کارآمدترین رویکردی که بتواند برای مواجهه با کاستی ها و نارسائی ها گرفته شود نیل به اهداف توسعه پایدار در عرصه بهسازی و مدیریت هدفمند آن هاست.
 درصدبالای  از بافت های شهرهای ساوه وزرندیه در مقابل انواع حوادث طبیعی و غیرمترقبه آسیب پذیر است و مصالحی که در ساختشان به کار رفته از درجه کیفیت پایینی برخوردار است.
 نوسازی و مقاوم سازی این بناها راهکار جلوگیری از هرگونه مشکل در آینده و نیازمند همراهی و همکاری دستگاه های مربوطه است.
تمام تلاش باید به کار گرفته شود که در سازه های جدید اصول مهندسی برای تضمین استحکام ساختمان و افزایش عمر مفید آن به کار گرفته شود و بهره گیری از مصالح سبک و نوین و سازه های پیچ و مهره ای باید در ساخت و سازها روز به روز افزایش یابد.
 باور غلطی بین مردم وجود دارد که استفاده از مصالح پرحجم و روش های سنتی را در صنعت ساختمانی می پسندند درحالیکه برای مثال دیوارهای کناف از جمله سازه های سبک و نوین هستند و مزایای زیادی دارد ازسوی مردم بی کیفیت خوانده می شود و آن ها توخالی و غیرمقاوم می دانند درحالیکه این سازه مهندسی است و اگر به هردلیل تخریب شود آوار اندک دارد.
 صنعتی سازی و روش های اصولی مهندسی ساز باید به سرعت جایگزین سنتی سازی در صنعت ساختمان شود و نیاز است که با عزم راسخ دستگاه های متولی و مشوق های لازم تعیین تکلیف بافت های فرسوده و سازه های غیرمستحکم در شهرهای ساوه وزرندیه  انجام شود.
می طلبد کمیته ویژه ای متشکل از شهرداری ها، استاندارد، نظام مهندسی ساختمان، بیمه ها، بانک ها، اصناف و استانداری در حوزه ایمن سازی اماکن عمومی و تجاری تشکیل شود و ابنیه نامطمئن و فرسوده برای نوسازی و اصلاح نواقص اخطار بگیرند.
مقوله مدیریت بحران از موضوعات اولویت دار و مهم است که اصلی ترین بخش آن پیشگیری است و در این خصوص برای به حداقل رساندن خسارت ها در رخدادهای طبیعی و انسانی نیاز است ایمن سازی ساخت و ساز و مدیریت ابنیه موجود شهری و روستایی به صورت جدی مد نظر قرار گیرد.
ضرورت مشارکت سرمایه گذاران بخش خصوص برای بهسازی و نوسازی بافت فرسوده از مهم ترین شاخصه هاست برای اجرای برنامه های بازآفرینی شهری در عرصه های مختلف به ویژه بافت های تاریخی، تسهیلات و مشوق های دولت می تواند در جلب مشارکت سرمایه گذاران تاثیرگذار باشد.
 در راستای سیاست های باز آفرینی شهری با هدف تجدید حیات در بافت های فرسوده و حاشیه ای
توسعه گران می توانند در حوزه بهره برداری مجدد از بناهای تاریخی و همچنین نوسازی مسکن ناایمن در این بافت ها به روش اعطای زمین از سوی دولت مشارکت داشته باشند.
 نوسازی بافت توسط بخش خصوصی با حمایت های دولت و شهرداری زمینه را برای تسهیل اجرای این برنامه ها فراهم می‌کند و با حمایت بانک مرکزی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی و وزارت اقتصادی و دارایی، شرایط حضور بخش خصوصی تسهیل و تسریع می شود.
 مشوق های ساخت بافت های فرسوده  شامل، اعطای تسهیلات اعم از نوسازی، ودیعه مسکن و خرید از محل صندوق یکم و همچنین بسترهای تشویقی مشتمل بر تخفیف عوارض صدور پروانه، انشعابات ارائه خدمات فنی در قالب راه اندازی دفاتر خدمات نوسازی (تسهیلگران) از سوی دولت و شهرداری ها است .
مقاومت فرهنگی، نداشتن انگیزه برای تجمیع، ضعیف بودن بنیه اقتصادی ساکنان و نبود قوانین باعث کم ‌توجهی به احیای بافت فرسوده درشهرهای ساوه وزرندیه شده است.
دسترسی سخت باعث خواهد شد در صورت بروز حوادث احتمالی، خدمات رسانی خودرو های آتشنشانی و آمبولانس غیرممکن باشد.
کنترل و نظارت بر تهیه و اجرای طرح های بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری و توانمند سازی سکونتگاه های غیررسمی در راستای طرح های مصوب بالا دست و سیاست های وزارت خانه مربوطه است.

به سمت بالا

economist
Template Design:Dima Group
Tool tip